​การท่องเที่ยวและบทบาทต่อเศรษฐกิจไทย

วันที่ 10 ก.ย. 2562 เวลา 16:49 น.
 17
บรรยายโดย : ดร. พรเพ็ญ สดศรีชัย ผู้อำนวยการฝ่ายเศรษฐกิจมหภาค ธนาคารแห่งประเทศไทย

UploadImage

                 ❖ ข้อมูลของ World Bank แสดงสัดส่วน GDP จากภาคการท่องเที่ยวของไทยที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากปี 2553 ที่มีสัดส่วน GDP จากภาคการท่องเที่ยว 14% มาเป็น 22.1% ในปี 2561 สูงเป็นอันดับ 2 รองจากกัมพูชา เมื่อเทียบกับประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก 
                 ❖ ข้อมูลของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา และธนาคารแห่งประเทศไทย ระหว่างปี 2555-2561 พบว่ารายได้จากการท่องเที่ยวส่วนใหญ่มาจากนักท่องเที่ยวต่างชาติ มีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีถึง 15% ในขณะที่มาจากนักท่องเที่ยวชาวไทย 10.8% ทั้งนี้ดุลการค้าของไทยนั้นมีความผันผวน แตกต่างจากดุลการท่องเที่ยวที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง
                 ❖ ภาคการท่องเที่ยวช่วยสร้างงานในธุรกิจการท่องเที่ยวและธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เช่น ที่พัก/โรงแรม อาหารและเครื่องดื่ม การค้าปลีก การขนส่ง การบริการ/ความบันเทิงและพักผ่อนหย่อนใจ เป็นต้น โดยในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา 1 ใน 5 ของการจ้างงานใหม่อยู่ในภาคการท่องเที่ยว และในปี 2561   เกิดการจ้างงานสูงถึง 4.4 ล้านคน โดยรองรับแรงงานที่ไหลออกจากภาคการผลิตและการก่อสร้างที่เติบโตลดลง
                ❖ ประเทศไทยมีจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติเติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวจีน มาเลเซีย และอินเดียที่มีแนวโน้มดีขึ้นต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม รายได้จากภาคการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นมาจากจำนวนนักท่องเที่ยว ในขณะที่ค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวเฉลี่ยต่อทริปเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อย และกระจุกตัวในบางกลุ่มประเทศเท่านั้น ได้แก่ จีน อาเซียน และยุโรป ที่มีสัดส่วนนักท่องเที่ยวถึง 70% ของนักท่องเที่ยวทั้งหมด เมื่อพิจารณาโดยละเอียดจะพบว่านักท่องเที่ยวยุโรปเป็นกลุ่มที่มีค่าใช้จ่ายต่อทริปสูง แม้ว่าจะมีจำนวนนักท่องเที่ยวน้อยกว่านักท่องเที่ยวจีนและอาเซียนก็ตาม 
                ❖ จำนวนนักท่องเที่ยวและรายรับในภาคการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวไทยและต่างชาติยัง กระจุกตัวในบางจังหวัด เช่น กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ และภูเก็ต โดยแต่ละจังหวัดมีรายได้จากภาคการท่องเที่ยวสูงถึงประมาณ 40-50% ของรายได้ทั้งหมด
                ❖ ระบบสาธารณูปโภคที่รองรับไม่เพียงพอ โดยในปัจจุบันสนามบินหลักรองรับนักท่องเที่ยวเกินศักยภาพ เช่น สนามบินสุวรรณภูมิ ที่มีศักยภาพรองรับได้เพียง 45 ล้านคนต่อปี ต้องรองรับ   นักเดินทางถึง 59.1 ล้านคน ทั้งนี้ ภาครัฐมีโครงการขยายสนามบินให้รองรับได้ 60 ล้านคน     ในปี 2563 นี้
                ❖ แหล่งท่องเที่ยวของไทยมีจุดแข็งจากแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สวยงาม แต่ปัจจุบันต้องเผชิญกับปัญหาสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรม โดยการบริหารจัดการด้านความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อมยังด้อยกว่าประเทศคู่แข่ง ซึ่งอาจส่งผลต่อการการขยายตัวของภาคการท่องเที่ยวในระยะยาว

ประเด็นที่น่ากังวลของภาคการท่องเที่ยวไทย ได้แก่
              1) การท่องเที่ยวที่ “ไม่ยั่งยืน” เกิดจากการพึ่งพานักท่องเที่ยวบางกลุ่มประเทศมากเกินไปและความเสื่อมโทรมของทรัพยากรทางธรรมชาติ
              2) การท่องเที่ยวที่ “ไม่ทั่วถึง” เกิดจากโครงสร้างพื้นฐานไม่เพียงพอ และรายรับจากภาคการท่องเที่ยวกระจายไม่ทั่วถึง

หมายเหตุ : ส่วนหนึ่งของการบรรยายในหัวข้อ Tourism Development and Inclusive Growth Economy การพัฒนาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวกับการเติบโตอย่างทั่วถึง ในหลักสูตรการบริหารการท่องเที่ยวสำหรับผู้บริหารระดับสูง รุ่นที่ 3 (TME3) เมื่อวันที่ 8 พฤษภาคม 2562

เรื่องมาใหม่